* Ideja je da u toku ove godine 50 odsto javnih objekata proizvodi iz solara struju za svoje potrebe
* Izgradnja kanalizacione mreže je omogućila da se više nijedan litar, kako otpadne tako i fekalne vode, ne pušta u Veliki bački kanal  i Begejac
Na teritoriji opštine Kula ima oko 40.000 hektara obradivog zemljišta. To znači da poljoprivredno zemljišta zauzima nešto više od 90 odsto ukupne površine ove opštine. Samim tim jasno se nameće zaključak da je poljoprivredna proizvodnja i prerada poljoprivrednih proizvoda dominantna kada je reč o privrednoj slici opštine Kula, a logično je i da su u agendi rada Opštine Kula zadaci koji se odnose na poboljšanje uslova ovih privrednih grana. Kako ističe predsednik Opštine Kula Damjan Miljanić, najveći prerađivači su Fabrika keksa “Jafa” i Šećerana “Crvenka” u istoimenom mestu, ali i drugi manji prerađivači, kao što su predstavnici mlinske industrije. Ipak, investicijom čija realizacija je u toku, broj fabrika koje se bave preradom će se povećati. 
 – Počelo se sa izgradnjom fabrike za preradu paradajza, koja će, po projektnoj dokumentaciji, prerađivati u početku oko 50.000 tona paradajza, a  kasnije i drugih vrsta voća i povrća. Ova investicija je bitna, s obzirom na to da je i u skladu sa promenama u poljoprivrednoj proizvodnji koju nameću klimatske promene, navodi Damjan Miljanić i dodaje da se u cilju unapređenja poljoprivredne proizvodnje posvećuje pažnja i navodnjavanju.
U toku je realizacija jednog od kapitalnih projekata na ovom polju, koji treba da omogući navodnjavanje do 15.000 hektara obradivog zemljišta. 
– Pored ranije završenog kanala i remonta crpne stanice u Kuli, kanala prema Malom Iđošu, trenutno se radi, u nadležnosti JVP “Voda Vojvodine”, projektna dokumentacija za sistem kanala za navodnjavanje na teritoriji opštine Kula. Reč je o površini između dva kanala, Bezdan–Vrbas, odnosno Velikog bačkog kanala i Malog kanala, koji ide preko Ruskog Krstura i dalje prema Kosančiću. Najveći deo površina koje obuhvataju ova dva kanala, kao i mreža kanala između njih, na teritoriji je opštine Kula. To praktično znači da će dogradnjom i dovođenjem u potpunu funkciju postojećih kanala gravitaciono, po procenama stručnjaka, moći da se navodnjava 15.000 hektara zemlje, kaže Miljanić, i dodaje da će ovaj projekat značajno doprineti unapređenju poljoprivredne proizvodnje. 
U najavi je i izgradnja postrojenja za preradu žitarica, ali i realizacija privatne investicije u opštini Kula, koja povezuje poljoprivredu, energetiku, ekologiju, a samim tim i zdravu životnu sredinu. 
– Reč je o investiciji privatne kompanije koja planira izgradnju agrosolara. Trenutno je u toku faza projektovanja i izrada projektne dokumentacije za prvi agrosolar u Srbiji, čija izgradnja se planira na 770 hektara zemlje. To je investicija procenjena na više od 300 miliona evra, što je možda i najveća investicija na teritoriji opštine, najavljuje Damjan Miljanić. 
Investitor izgradnje agrosolara, koji podrazumeva da se na istoj površini preko solarnih panela koji se nalaze na visini proizvodi energija, a ispod njih odvija biljna proizvodnja, jeste kompanija koja je u Kuli izgradila prva tri vetrogeneratora i tako stavila ovo mesto Zapadnobačkog okuga na mapu proizvođača energije iz obnovljivih izvora. Treba istaći i to da je u toku i izgradnja dodatna tri vetrogeneratora, čime će se povećati proizvodnja takozvane zelene energije.
 
Energetski efikasne i čiste tehnologije
Za opštinu Kula se može reći da je jedan od pionira u korišćenju solarnih panela za proizvodnju energije, ali i da su naporima rukovodstva Opštine u većini javnih objekata sada u upotrebi čistiji, ekološki prihvatljivi energenti. 
 – Opština Kula je u periodu od prošle, zaključno sa ovom godinom  realizovala projekat u 12 ustanova (vrtići, domovi kulture, škole), koji je omogućio da se pređe sa grejanja na mazut i ugalj na gas. Gas je ne samo  ekološki ispravniji nego i ekonomsko-energetski efikasniji, jer se za sagorevanje upotrebljava nova oprema, kotlovi. Ugalj i mazut još uvek koriste svega tri objekta, kaže Miljanić i ističe da je ovo urađeno zahvaljujući odličnoj saradnji i partnerskom odnosu sa Ministarstvom zaštite životne sredine, koje je sufinansiralo deo tih projekata. 
U Kuli je prva solarna elektrana bila postavljena na Tehničku školu “Mihajlo Pupin”, a uskoro će se krenuti i sa postavljanjem solarne elektrane, najpre na Osnovnoj  školi “Isa Bajić”, gde je napravljen projekat i dobijena su sredstva za postavljanje te solarne elektrane, a potom i na još pet objekata.  
– Ideja je da u toku ove godine, 50 odsto javnih objekata proizvodi iz solara struju za svoje potrebe. Paralelno s tim, radimo na smanjenju utroška struje. Između ostalog i ugradnjom led rasvete. Prošle godine smo  u tri objekta uradili led rasvetu, a ove godine ova vrsta rasvete se instalira u tri javna objekta na teritoriji opštine. Plan je da u periodu zaključno sa sledećom godinom svi javni objekti pređu na led rasvetu. Tako ćemo s jedne strane ići na proizvodnju struje iz solara, a s druge smanjiti potrošnju same struje, kaže naš sagovornik i dodaje da se u sferi obnovljivih izvora, u javnim objektima, kao što je to slučaj u jednom vrtiću, koriste i toplotne pumpe. 
Kada je reč o energetskoj efikasnosti i korišćenju zelene energije u opštini Kula, apsolutni lider je Tehnička škola “Mihajlo Pupin”, koja će realizacijom projekta biti prva škola sa nultom proizvodnjom i potrošnjom  energije. Znači, imaće takozvanu “zero potrošnju”. To znači da će, praktično, svu energiju koju potroši – ona i proizvoditi. Ujedno će i učenici ove škole, posebno oni koji se školuju za tehničara obnovljivih izvora energije, biti u prilici da na licu mesta, u praksi, prošire svoje znanje. 
 
 Od najviše zagađenog vodotoka do mesta za relaksaciju 
 
Završena je i puštena u rad i kanalizaciona mreža Kula–Crvenka i potisni vod do prečistača u Vrbasu.
 – Izgradnja kanalizacione mreže je omogućila da se više nijedan litar, kako otpadne tako i fekalne vode, ne pušta u Veliki bački kanal  i Begejac, odnosno popularno nazvani industrijski kanal 64.  Izvađen je i sloj mulja iz Velikog bačkog kanala, a potom i Begejca. To su sad potpuno očišćeni vodotokovi, koji se više ne zagađuju, ističe s ponosom predsednik Opštine Damjan Miljanić. 
Da tako ostane i u budućnosti, preduzete su aktivnosti i na monitoringu i kontroli ovih vodotokova, a u saradnji sa ribočuvarskom službom i ekološkom inspekcijom. Zahvaljujući aktivnostima na čišćenju Velikog bačkog kanala, on sada ima i turistički potencijal. 
– Opština Kula je završila projektnu dokumentaciju i obezbedila sredstva za izgradnju pešačko-biciklističke staze, od Kule, kroz celo naseljeno mesto, do Crvenke. Deo te staze je već urađen, a njenu izgradnju su sufinansirali, osim Opštine, JVP “Vode Vojvodine”. Izgadnja najvećeg dela staze biće realizovana uz pomoć francuske vlade i Evropske banke. Tako će Veliki bački kanal, umesto najzagađenijeg vodotoka, u budućnosti imati uređeno šetalište za uživanje.  
U opštini Kula redovno se proverava kvalitet vazduha u saradnji sa Agencijom za zaštitu životne sredine. Obavljaju se merenja čistoće vazduha, a podaci pokazuju da su ti parametri uvek iznad prosečne granice. U Sivcu, mestu sa najvećim poljoprivrednim površinama, rade se merenja  prisutnosti polena-alergena. Na osnovu ovih merenja se sprovode akcije vezane za uništavanje ambrozije. 
 
Saniranjem deponija čuva se zemljište
 
Prošle godine je na teritoriji opštine sanirano preko deset hektara divljih deponija, a ova akcija je nastavljena i trenutno se radi na saniranju deponije u Kruščiću. 
– Ključni partner u saniranju divljih deponija je Ministarstvo zaštite  životne sredine, i to ne samo partner i u smislu finansiranja već nam oni pomažu da prevaziđemo konkretne probleme sa terena koje implementiraju u svoje procedure i pravilnike. Tako nam je Ministarstvo obezbedilo i postavljanje bežičnih kamera na saniranim deponijama za monitoring, da ne bi došlo do obnavljanja starih deponija, objašnjava Damjan Miljanić i ističe da je Opština Kula osnivač sa druge četiri opštine (Odžaci, Sombor, Apatin i Bač) zajedničkog preduzeća, regionalne deponije Rančevo–Sombor. 
Izgradnjom ove regionalne deponije zaokružiće se, kako navodi Miljanić, u potpunosti priča u vezi sa odlaganjem otpada. Već više od deceniju građani Kule odvajaju PET ambalažni otpad. Ovaj otpad se sakuplja prve subote u mesecu, nakon čega odlazi na reciklažu. Preduzeće koje sakuplja ovaj ambalažni otpad je svojevremeno opštinu Kula, odnosno njene stanovnike nagradilo priznanjem najstabilnijeg partnera. Mesečno se samo u naseljenom mestu Kula, koje ima između 18.000 i 19.000 stanovnika, sakupi nekoliko tona PET ambalaže.
 
Marija Antanasković
 
Pčelari kao indikator zagađenosti
 
Opština Kula, u saradnji sa PSS “Vrbas”, obezbedila je za poljoprivrednike besplatnu analizu zemljišta, kao i besplatne preglede prskalica. Takođe, odvajaju se i namenska sredstva za poljočuvarsku službu, a posebna pažnja se posvećuje radu protivgradne stanice. Osim redovne nabavke, obezbeđuju se i dodatne protivgradne rakete, a izdvajaju se i dodatna sredstva za protivgradne strelce. Za ovu meru su se u Opštini odlučili svesni važnosti i odgovornosti obavljanja ovog posla. 
U saradnji sa Pokrajinskim sekretarijatom za poljoprivredu, koji obezbeđuje 50 odsto sredstava, radi se na saniranju atmosferskih kanala, a u dogovoru sa poljoprivrednicima određuju se atarski putevi koje je potrebno urediti. Od ove godine Opština je prvi put raspisala i konkurs namenjen pčelarima, za obezbeđivanje sredstava za nabavku repromaterijala i opreme. Nema mnogo pčelara u opštini Kula u odnosu na druge proizvođače, ali su jako značajni za celokupan agrar, napominje Damjan Miljanić. 
– Kada je u pitanju celokupna poljoprivredna proizvodnja, bez pčela nema ničeg. Nama su pčelari značajni partneri i kada su u pitanju problemi iz ekologije. Zapravo, oni su prvi indikator ako se pojavi problem u ataru, na terenu. Prvi signaliziraju da postoji problem takve vrste, ističe Miljanić.
 
Projekat “Zdrava poljoprivredna proizvodnja – zdrava životna sredina i stanovništvo u Kuli” je sufinansiran sredstvima iz budžeta Opštine Kula. Stavovi izneti u podržanom medijskom projektu ne izražavaju nužno stavove organa koji je dodelio sredstva.
 
22. JUL 2022.