* Osim proizvodnje hrane za stanovništvo, povećao bi se biodiverzitet i poboljšala klima u gradskim sredinama
Uzgojem voća i povrća na samo 10 odsto gradskih bašta i drugih urbanih zelenih površina mogle bi se proizvesti dovoljne količine kvalitetne hrane za 15 odsto lokalne populacije, pokazalo je istraživanje koje su sproveli naučnici sa Instituta za održivu ishranu Univerziteta Šefild.
U studiji koja je objavljena u publikaciji Nature Food, naučnici su istražili potencijal za urbanu hortikulturu mapiranjem zelenih površina u gradu. Otkrili su da zelene površine, kao što su parkovi, bašte i drugo, zauzimaju oko 45 odsto Šefilda, što je udeo sličan drugim gradovima u Velikoj Britaniji.
Najveće površine pripadaju baštama koje imaju potencijal da odmah počnu sa proizvodnjom hrane. Kada bi se sve zelene površine i bašte stavile u funkciju proizvodnje hrane, po jednom stanovniku bi bilo 98 metara kvadratnih za ovu namenu. Naučnici podsećaju da je to četiri puta više u odnosu na 23 kvadratna metra, koliko se trenutno koristi za komercijalnu proizvodnju hrane.
Kada bi se sav ovaj gradski prostor iskoristio za proizvodnju hrane, bilo bi je više nego dovoljno za ishranu gradskog stanovništva. Međutim, realno je da se za proizvodnju iskoristi svega deset odsto ovog potencijala, a u tom slučaju hranom će moći da se snabde blizu 90.000 stanovnika u Šefildu. Naučnici ističu važnost ove proizvodnje, kako bi se povećala samodovoljnost države u snabdevanju vođem i povrćem.
Ispituje se i mogućnost uzgoja hrane bez zemljišta, recimo hidroponska proizvodnja na ravnim krovovima zgrada. Ova proizvodnja zapravo podrazumeva uzgoj biljaka u hranljivom rastvoru. Jedna od mogućnosti za proizvodnju hrane u gradovima je i akvaponija, odnosno sistem koji kombinuje proizvodnju ribe i biljaka. Ove metode su posebno interesantne jer predviđaju korišćenje obnovljivih izvora energije i upotrebu kišnice kao izvora vode za zalivanje. 
Ravni krovovi u Šefildu zauzimaju površinu od 32 hektara i mogli bi značajno da doprinesu proizvodnji hrane u gradu.
Dr Xil Edmondson, naučnik koji se bavi životnom sredinom, kaže da Velika Britanija trenutno zavisi od snabdevanja voća i povrća putem internacionalnih lanaca, iako postoji mogućnost da se sve potrebe za ovim proizvodima zadovolje domaćom proizvodnjom.
Profesor Dankan Kameron objašnjava da su potrebne značajne kulturne i socijalne promene kako bi se iskoristio ogroman potencijal za proizvodnju hrane koji postoji u gradovima, odnosno da bi se uspostavio balans između udela vrtova i površina za proizvodnju hrane. Cilj ja, kako je rekao, da se uspostave pametni gradovi koji proizvode hranu u kojima će proizvođači snabdevati ljude lokalno proizvedenom hranom, i to na održiv način.
Institut u Šefildu nastaviće istraživanja s ciljem da napravi model primenjiv u svim gradovima, kako bi se u njima proizvodila značajna količina hrane za lokalno stanovništvo. Na ovaj način bi se povećala prehrambena si-gurnost stanovnika gradova, uz istovremeno postizanje drugih pozitivnih efekata. Naime, pravilnim korišćenjem gradskih resursa za proizvodnju hrane povećao bi se biodiverzitet, kao i broj biljaka u gradskom prostoru. To bi posledično dovelo do veće produkcije kiseonika, ali i eliminacije štetnih gasova iz atmosfere. I nivo buke bi bio smanjen, dok bi gradsko stanovništvo dobilo mogućnost za dodatno zapošljavanje.
Tekst i foto: A. Milić