NEZAMENLJIVO ORGANSKO ĐUBRIVO

* Stajnjak je potpuno đubrivo, jer sadrži sve neophodne elemente za ishranu biljaka, a zahvaljujući visokom sadržaju organske materije, održava i povećava opštu plodnost zemljišta popravljajući mu fizičke, hemijske i biološke osobine
alt
Poljoprivredno zemljište, kao odabrani deo životnog prostora na kojem se ljudska populacija bavi biljnom proizvodnjom, doživelo je značajan antropogeni uticaj u drugoj polovini 20. veka. Primena pesticida, mineralnih đubriva i savremene mehanizacije negativno je uticala na fizička i hemijska svojstva zemljišta, ali i na njegov živi svet (edafon). Izmenjeni su broj i uloga mikroorganizama, a znatno je smanjen i broj kišnih glista koje na prirodan i ekološki savršeno čist način obavljaju obradu i đubrenje zemljišta i održavaju njegovu biogenost. Sadržaj organske materije (humusa) u oraničnom sloju zemljišta je takođe u stalnom padu, zbog zanemarivanja upotrebe organskih đubriva, nepotrebno dubokih i čestih obrađivanja zemljišta i zbog neopravdanog spaljivanja žetvenih i korovskih ostataka.


Stajnjak je jedno od najstarijih organskih đubriva. Hiljadama godina pre pojave mineralnih đubriva njegovom primenom održavana je i popravljana plodnost zemljišta. Masovnom upotrebom mineralnih đubriva, s visokom koncentracijom hraniva, u agrarno razvijenim zemljama, u periodu industrijskog ratarenja i slobodne plodosmene, zanemarena je primena organskih đubriva i plodoreda. Zbog svog nespornog značaja ove agrotehničke mere se vraćaju na oranice edukovanih proizvođača. Rezultati brojnih istraživanja potvrđuju ulogu stajnjaka u održavanju biogenosti zemljišta i povećanju prinosa gajenih biljaka.
O značaju stajnjaka najbolje govore njegove osobine. On je pre svega potpuno đubrivo, jer sadrži sve neophodne elemente za ishranu biljaka. Osim hraniva, sadrži prirodne hormone koji stimulišu rast i razvoj biljaka. Pored ishrane useva, zahvaljujući pre svega visokom sadržaju organske materije, stajnjak održava i povećava opštu plodnost zemljišta popravljajući mu fizičke, hemijske i biološke osobine, što ga čini nezamenljivim organskim đubrivom za sve vidove biljne proizvodnje.
Zemljište koje se redovno đubri stajnjakom (bar svake treće godine) lakše se obrađuje, uz manji utrošak goriva. Zbog relativno niske koncentracije hraniva, u sistemu intenzivne poljoprivredne proizvodnje, treba ga kombinovati s odgovarajućom količinom mineralnih đubriva na osnovu potreba useva i analize zemljišta.
Klasičan stajnjak je smeša čvrstih i tečnih ekskremenata domaćih životinja izmešan s prostirkom, a više ili manje prerađen radom aerobnih mikroorganizama. Stajnjak se može smatrati humusnim i bakterijskim, odnosno kompleksnim đubrivom, jer pored svih makroelemenata sadrži i mikroelemente. Stajnjak sadrži i aktivne materije, kao što je vitaminski B kompleks. Ako je dobro pripremljen sadrži približno 35 odsto trajnog humusa...

Prof. dr Dragiša Milošev
Poljoprivredni fakultet, Novi Sad


Kompletan tekst možete pročitati u najnovijem broju lista "Poljoprivrednik".